پیامدهای اجتماعی آموزش دو زبانه

رحیم زایرکعبه-کارشناس ارشد جامعه شناسی - نشریه همایش ملی دوزبانگی و آموزش، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، تبریز۱۰/۱۲/۱۳۸۸

چکیده

بیش از نیمی از جمعیت ایران را اقوامی تشکیل می دهند که زبان مادری آنها زبان فارسی نیست. اما با این وضع، آموزش و پرورش به روش متمرکز و صرفا به زبان فارسی به تدوین کتابهای درسی می پردازد. بنابراین لازم هست آموزش رسمی زبانهای قومی یا همان دوزبانه ها درکنار زبان رسمی(فارسی) در کشور اجرا گردد؛ اجرای چنین امری، پیامدهای مختلفی از جمله پیامدهای اجتماعی را سبب خواهد شد. این مقاله سعی بر این دارد که به این سوال اساسی پاسخ دهد که:"آموزش دوزبانه ها چه پیامدهای اجتماعی در پی خواهد داشت؟"

در جواب به سوال فوق چهار پیامد اجتماعی شناسایی شد که عبارتند از: ایجاد هویت و وحدت ملی؛ رعایت حقوق بشری و شهروندی؛ حفظ میراثهای فرهنگی کشور؛ مقابله با پروژه جهانی شدن فرهنگ. به این معنی که با بهره مندی قومیتها از حق آموزش رسمی به زبان قومی خود اولا وحدت ملی اختیاری نه اجباری در بین قومیتها ایجاد می شود؛ ثانیا قومیتها از حقوق بشری و شهروندی خود بهره مند می شوند؛ ثالثا فرهنگ و زبان اقوام به عنوان ذخایر و سرمایه های ملی حفاظت می گردد؛ رابعا فرهنگ و زبان اقوام سپری در برابر پروژه جهانی شدن فرهنگ و زبان جوامع قدرتمند می شود. بنابراین پیامدهای اجتماعی آموزش دوزبانه ها نه تنها منفی و مخرب نبوده بلکه مثبت و سازنده می باشند.

کلمات کلیدی: پیامد اجتماعی، آموزش، دوزبانه، هویت و وحدت ملی، حقوق بشری و شهروندی، میراثهای فرهنگی، جهانی شدن فرهنگ.